Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις ουλές: πρόληψη και θεραπείες

Ουλή: περί τίνος πρόκειται;

Η ουλή είναι ένα σημάδι, που μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο ορατό, το οποίο μένει στο δέρμα μετά από έναν τραυματισμό. Όταν τραυματίζεστε, το σώμα σας δεν χάνει χρόνο: μπαίνει σε κατάσταση «αποκατάστασης»⁽¹⁾. Ο σκοπός του είναι απλός: να κλείσει γρήγορα την πληγή ώστε να αποτρέψει την είσοδο μικροβίων. Αυτή η διαδικασία είναι φυσιολογική, φυσική και απαραίτητη για την προστασία του οργανισμού από εξωτερικές επιθέσεις.

Μετά από αυτή τη διαδικασία, υπάρχουν δύο πιθανά σενάρια: 

• Η πληγή είναι επιφανειακή. Η διαδικασία της επούλωσης είναι γρήγορη, και αν φροντίζετε καλά το τραύμα, η ουλή μπορεί να μην είναι καν ορατή. 
• Η πληγή είναι βαθύτερη (επηρεάζεται το χόριο ή το υποδόριο). Σε αυτή την περίπτωση, το σώμα δημιουργεί επανορθωτικό ιστό, ο οποίος ονομάζεται ουλώδης ιστός. Αυτός ο ιστός είναι παχύτερος και λιγότερο εύκαμπτος από το αρχικό δέρμα, γεγονός που καθιστά την ουλή ορατή⁽²⁾.

Διαφορετικοί τύποι ουλών

Μιλάμε για ουλές σε γενικές γραμμές, αλλά στην πραγματικότητα υπάρχουν διάφοροι τύποι ουλών⁽⁸⁾: 

▪ Υπερτροφικές ουλές και χηλοειδείς ουλές

Αυτός ο τύπος ουλής δίνει την εντύπωση ότι προσπαθεί να κατακτήσει όλο το χώρο! Η εμφάνισή τους σχετίζεται με την υπερβολική ανάπτυξη ουλώδους ιστού.

• Οι υπερτροφικές ουλές παραμένουν εντός των ορίων της πληγής, αλλά είναι παχιές, υπερυψωμένες και συχνά συνοδεύονται από ερυθρότητα και κνησμό.
• Οι χηλοειδείς ουλές εκτείνονται πέρα από την περιοχή της πληγής και μπορεί να γίνουν πολύ μεγάλες. 

▪ Ατροφικές ουλές και ρικνώσεις

Το δέρμα δεν παράγει αρκετό ουλώδη ιστό. Το αποτέλεσμα; Μια μικρή «ρωγμή» εμφανίζεται στο δέρμα. 

• Οι ατροφικές ουλές είναι σημάδια που είναι «βυθισμένα». Συχνά εμφανίζονται μετά από σοβαρή ακμή ή ανεμοβλογιά.
• Ρικνώσεις: αυτός ο τύπος ουλής σχηματίζεται όταν υπάρχει απώλεια δερματικής επιφάνειας. Είναι συχνές μετά από εγκαύματα ή σοβαρούς τραυματισμούς.

▪ Επίπεδες ή λευκές ουλές

Οι επίπεδες (ή λευκές) ουλές είναι αυτές που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «φυσιολογικές» ουλές.

Παράγοντες που επηρεάζουν την επούλωση και πιθανές επιπλοκές

Γιατί δεν είναι όλες οι ουλές σας ίδιες; Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι διάφοροι παράγοντες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο επουλώνεται το δέρμα σας⁽⁹⁾! 

▪ Επίδραση εσωτερικών παραγόντων στην επούλωση

• Γενετική : το δέρμα σας έχει το λόγο! Ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στην ανάπτυξη χηλοειδών ουλών, ενώ άλλοι εμφανίζουν πιο διακριτικές ουλές.
• Ηλικία: Καθώς γερνάμε, το δέρμα μας χάνει την ικανότητά του να αναπλάθεται γρήγορα.
• Ορισμένες χρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης ή οι κυκλοφορικές διαταραχές, μπορούν να επιβραδύνουν την επούλωση.
• Ορισμένα φάρμακα όπως τα ανοσοκατασταλτικά που συνταγογραφούνται μετά από μεταμόσχευση ή για αυτοάνοσες ασθένειες.

▪ Επίδραση εξωτερικών παραγόντων στην επούλωση

• Το βάθος της πληγής: ένα μικρό κόψιμο δεν επουλώνεται με τον ίδιο τρόπο όπως ένα βαθύ έγκαυμα.
• Θέση: μια κάκωση σε μια άρθρωση είναι πιο δύσκολο να θεραπευτεί.
• Η τακτική φροντίδα της ουλής σας κάνει επίσης τη διαφορά!

▪ Οι επιπτώσεις του άγχους, των περιβαλλοντικών παραγόντων και του καπνίσματος στην επούλωση των πληγών

• Το άγχος παράγει κορτιζόλη, μια ορμόνη που αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα. Το αποτέλεσμα; Αυτό επιβραδύνει τη διαδικασία επούλωσης.
• Η ατμοσφαιρική ρύπανση και οι υπεριώδεις ακτίνες αυξάνουν τη φλεγμονή του δέρματος.
• Κάπνισμα: το κάπνισμα μειώνει την κυκλοφορία του αίματος και την οξυγόνωση των ιστών, δύο βασικά στοιχεία που απαιτούνται για την ταχεία επούλωση. Ένας ακόμη καλός λόγος για να κόψετε το κάπνισμα! 

▪ Η επίδραση της διατροφής στην επούλωση

Ορισμένα θρεπτικά συστατικά (πρωτεΐνες, βιταμίνη C, ψευδάργυρος, λιπαρά οξέα, κ.λπ.) είναι απαραίτητα για την επούλωση. Προσπαθήστε να τρώτε φρέσκα φρούτα, πράσινα λαχανικά, άπαχο κρέας, λιπαρά ψάρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους. Αυτά τα τρόφιμα παρέχουν τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το δέρμα σας για να επουλωθεί γρηγορότερα. 

Εάν δεν ληφθούν υπόψη αυτοί οι παράγοντες, ενδέχεται να προκύψουν επιπλοκές: λοιμώξεις, ανώμαλη επούλωση (π.χ. υπερτροφικές ή χηλοειδείς ουλές), επανεμφάνιση της πληγής κ.λπ. 
Όπως λέει και το ρητό: η πρόληψη είναι προτιμότερη από τη θεραπεία! Να απευθύνεστε τακτικά σε επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.

Συμβουλές για τη βελτίωση της εμφάνισης των ουλών

Είναι δυνατό να ελαχιστοποιηθεί η εμφάνιση ουλών υιοθετώντας καλές συνήθειες από την αρχή. 

▪ Μετεγχειρητική φροντίδα

• Η πρώτη προτεραιότητα είναι να διατηρείτε την πληγή καθαρή. Γι΄ αυτό το λόγο, ακολουθούμε πιστά τις συμβουλές του ιατρού.
• Η δεύτερη προτεραιότητα είναι η δημιουργία ενός περιβάλλοντος που ευνοεί την επούλωση. Εφαρμόστε καταπραϋντικές επανορθωτικές κρέμες κατά των σημαδιών ώστε να διατηρήσετε την περιοχή απαλή και να αποτρέψετε την αίσθηση σφιξίματος. Μην ξεχνάτε επίσης να προστατεύετε την ουλή από τον ήλιο με μια αντηλιακή κρέμα SPF 50+, που να είναι κατά προτίμηση ενσωματωμένη στην επανορθωτική κρέμα. 

▪ Ενέργειες που πρέπει να αποφεύγονται

Ορίστε τι ΔΕΝ πρέπει να κάνετε! 

• Ξύσιμο ή τρίψιμο της ουλής: είναι πειρασμός,το ξέρουμε, αλλά μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή και να κάνει την ουλή πιο παχιά.
• Απότομες κινήσεις ή πολύ δυνατό τράβηγμα της ουλής: αυτό μπορεί να ανοίξει ξανά την πληγή ή να διευρύνει την ουλή.
• Εφαρμογή οποιουδήποτε προϊόντος: μην παίζετε με τη φωτιά! Αποφύγετε οτιδήποτε δεν συνιστάται από επαγγελματία υγείας.
• Υπερβολική έκθεση στον ήλιο.

▪ Να προστατεύετε τις ουλές από τον ήλιο

Εάν μια ουλή εκτίθεται στον ήλιο, υπάρχει κίνδυνος υπερμελάγχρωσης και βραδύτερης επούλωσης. Ακολουθούν δύο απλές και αποτελεσματικές συμβουλές⁽⁴⁾ για να το αποφύγετε:

• Να καλύπτετε την ουλή σας: αν είναι δυνατόν, να φοράτε ελαφριά ρούχα ή έναν επίδεσμο ώστε να δημιουργείται ένα φράγμα ενάντια στις υπεριώδεις ακτίνες. Είναι μια απλή αλλά πολύ αποτελεσματική λύση.
• Όταν η έκθεση στον ήλιο είναι αναπόφευκτη: να εφαρμόζετε αντηλιακή κρέμα με δείκτη προστασίας SPF 50+. Επιλέξτε μια κρέμα που συνδυάζει επανορθωτικές, καταπραϋντικές και προστατευτικές ιδιότητες: με έναν σμπάρο τρία τρυγόνια εν ολίγοις!

▪ Μασάζ στις ουλές για τη βελτίωση της ελαστικότητάς τους

Το μασάζ των ουλών μετά από χειρουργική επέμβαση ή έγκαυμα δεν βελτιώνει απλώς την εμφάνιση και την ελαστικότητα του δέρματος. Συμβάλλει επίσης στην πρόληψη των συμφύσεων ουλώδους ιστού, οι οποίες είναι «κολλώδεις» περιοχές μεταξύ του δέρματος και του υποκείμενου ιστού που μπορούν να περιορίσουν την κίνηση και να προκαλέσουν πόνο.
Αρκούν λίγα λεπτά μασάζ ημερησίως, με κυκλικές κινήσεις, effleurage, ζύμωμα ή ελαφριά πίεση, για να βελτιωθεί η ελαστικότητα του δέρματος και να ευνοηθεί η καλύτερη επούλωση⁽¹⁰⁾. Επιλέξτε εξατομικευμένα προϊόντα φροντίδας της επιδερμίδας με υφή ελαίου σε μορφή ζελ και συνθέσεις πλούσιες σε φυσικά δραστικά συστατικά για την ενυδάτωση και την αποκατάσταση της επιδερμίδας. 

Συνηθισμένα προβλήματα που σχετίζονται με ουλές

Οι ουλές μπορούν να προκαλέσουν διάφορα προβλήματα, τα πιο συνηθισμένα από τα οποία είναι τα εξής⁽¹²⁾:

• Πόνος και αίσθημα κνησμού
• Ένα ζήτημα τόσο αισθητικό όσο και ψυχολογικό. 
• Δυσκολία στην κίνηση εάν η ουλή βρίσκεται κοντά σε άρθρωση ή εάν υπάρχει προσκόλληση ουλώδους ιστού (δέρμα κολλημένο σε μυ ή τένοντα).