Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις υπερτροφικές ουλές και τις διαθέσιμες θεραπείες

Σχηματισμός υπερτροφικής ουλής

Όταν το δέρμα σας τραυματίζεται, το σώμα σας αναλαμβάνει να επανορθώσει τη ζημιά. Απελευθερώνει κύτταρα που καθαρίζουν το κατεστραμμένο δέρμα, παράγει νέες ίνες για να γεμίσει το κενό και, τέλος, σχηματίζει μια ουλή πάνω από το τραύμα για να προστατεύσει την περιοχή.

Ωστόσο, ενίοτε, η διαδικασία επούλωσης ξεπερνάει τα όρια. Το σώμα παράγει υπερβολική ποσότητα ουλώδους ιστού και υπερβολικό αριθμό μικρών αιμοφόρων αγγείων. Αυτό οδηγεί σε υπερβολική συσσώρευση κολλαγόνου, της δομικής πρωτεΐνης απ' την οποία αποτελείται το μεγαλύτερο μέρος του δέρματός μας⁽²⁾.

Γιατί; Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με την παρουσία ορισμένων ουσιών στον οργανισμό μας που ονομάζονται αυξητικοί παράγοντες και κυτταροκίνες: βοηθούν το δέρμα να επουλωθεί, αλλά αν είναι πολύ δραστικές, μπορεί να προκαλέσουν υπερβολική ουλοποίηση⁽³⁾. Αυτό μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, σε περιπτώσεις υπερτροφικών ουλών μετά από καισαρική τομή.

Αποτέλεσμα: εμφανίζεται μια παχιά, υπερυψωμένη και συχνά κόκκινη ουλή... με άλλα λόγια, μια υπερτροφική ουλή! 

Διαθέσιμες θεραπείες για τις υπερτροφικές ουλές

Κρέμες και τοπικές θεραπείες

Οι τοπικές κρέμες και τα ζελ είναι διαλύματα που εφαρμόζονται απευθείας στην υπερτροφική ουλή. Περιέχουν διάφορα δραστικά συστατικά, όπως σιλικόνη, κορτικοστεροειδή, ορισμένα φυτικά εκχυλίσματα κ.λπ. Αυτές οι θεραπείες παρουσιάζουν διαφορετικούς βαθμούς αποτελεσματικότητας. Συνήθως, εφαρμόζονται δύο φορές την ημέρα για αρκετούς μήνες.

Υπό μελέτη βρίσκεται επίσης η αποτελεσματικότητα άλλων, πιο πρόσφατων δραστικών συστατικών, όπως οι υδρογέλες με βάση τις ίνες μεταξιού⁽⁵⁾ ή η κρέμα με τριτερπενοειδή της Centella⁽⁶⁾. 

Επιθέματα σιλικόνης

Τα επιθέματα σιλικόνης⁽⁷⁾ είναι λεπτές ταινίες σιλικόνης και αποτελούν την πλέον ενδεδειγμένη θεραπεία για τις υπερτροφικές ουλές και τα χηλοειδή (αφού κλείσει η πληγή). Βοηθούν στην λείανση και εξομάλυνση των υπερτροφικών ουλών. Επίσης, βελτιώνουν το χρώμα και την απαλότητα του δέρματος χάρη στη συνεχή ενυδατική τους δράση. 

Αυτά τα επιθέματα σιλικόνης πρέπει να παραμένουν στη θέση τους για τουλάχιστον 4 ώρες την ημέρα για βέλτιστη αποτελεσματικότητα. Και για να δείτε σημαντικές βελτιώσεις, είναι σημαντικό να φοράτε τα επιθέματα κάθε μέρα για αρκετούς μήνες. Γι' αυτό να είστε συνεπείς και υπομονετικοί! Όσον αφορά την ανοχή, ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να παρουσιάσουν ελαφρύ αίσθημα κνησμού, αλλά αυτό είναι σπάνιο. 

Εάν εμφανίζετε υπερτροφικές ουλές σε δύσκολες περιοχές, όπως το πρόσωπο ή οι αρθρώσεις, προτιμήστε τις υγρές γέλες σιλικόνης, οι οποίες αποτελούν εξαιρετική εναλλακτική λύση, καθώς προσαρμόζονται καλύτερα σε ανώμαλες επιφάνειες.

Ενέσεις κορτικοστεροειδών

Τα κορτικοστεροειδή είναι φάρμακα που βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής. Το ακετονίδιο τριαμσινολόνης (TAC) είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία υπερτροφικών ουλών.

Πώς λειτουργεί; Ο γιατρός χορηγεί τα κορτικοστεροειδή απευθείας στην ουλή και απαιτούνται αρκετές ενέσεις (με διάστημα μερικών εβδομάδων).

Οι ενέσεις κορτικοστεροειδών έχουν το πλεονέκτημα ότι μειώνουν το πάχος των υπερτροφικών ουλών και βελτιώνουν την απαλότητα του δέρματος. Για καλύτερα αποτελέσματα, αυτές οι ενέσεις μπορούν να συνδυαστούν με άλλες θεραπείες, όπως η βοτουλινική τοξίνη τύπου Α (το γνωστό Botox)⁽⁸⁾. Ωστόσο, οι ενέσεις κορτικοστεροειδών έχουν και κάποια μειονεκτήματα. Είναι συχνά επώδυνες και προκαλούν αλλαγές στο χρώμα του δέρματος (μελάγχρωση) ή λέπτυνση του δέρματος (ατροφία).

Πριν επιλέξετε αυτή τη θεραπεία, συζητήστε με τον ιατρό σας εάν οι ενέσεις κορτικοστεροειδών ενδείκνυνται για την περίπτωσή σας και αν αποτελούν την καλύτερη επιλογή για εσάς.

Φυσικές και σπιτικές θεραπείες

Αλόη βέρα, μέλι και βούτυρο κακάο

Η αλόη βέρα και το μέλι, ειδικότερα, είναι γνωστό ότι προάγουν την επούλωση των πληγών και μπορούν να μειώσουν ελαφρώς την εμφάνιση των ουλών. Από αυτές τις δύο επιλογές, η αλόη βέρα φαίνεται να είναι η πιο ελπιδοφόρα, χάρη στις καταπραϋντικές και αναζωογονητικές της ιδιότητες. Όσον αφορά το βούτυρο κακάο, χρησιμοποιείται κυρίως για τις ενυδατικές του ιδιότητες. 

Προσοχή όμως, αυτές οι σπιτικές θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν κάνουν θαύματα, ειδικά σε περιπτώσεις υπερτροφικών ουλών που έχουν ήδη σχηματιστεί! Επομένως, εάν η ουλή είναι ενοχλητική ή πολύ ορατή, είναι καλύτερο να συμβουλευτείτε έναν δερματολόγο για να εξετάσετε άλλες, πιο αποτελεσματικές θεραπείες.

Ενδύματα συμπίεσης και μασάζ

Τα συμπιεστικά ενδύματα και το μασάζ είναι αποτελεσματικές μέθοδοι για τη θεραπεία και την πρόληψη των υπερτροφικών ουλών.

Τα συμπιεστικά ενδύματα πρέπει να εφαρμόζουν σωστά και να ελέγχονται τακτικά, ώστε να εξασφαλίζεται σταθερή πίεση πάνω στο δέρμα.

• Συμβάλλουν στη μείωση του πάχους της ουλής, της ερυθρότητας (ερύθημα), του πόνου και του κνησμού. 
• Ξεκινήστε να χρησιμοποιείτε αυτά τα ενδύματα από τη δεύτερη εβδομάδα μετά τον τραυματισμό. Αυτό αποτρέπει τη δημιουργία αφύσικων ουλών και συνιστάται να φοριούνται 23 ώρες την ημέρα για 12 μήνες⁽¹⁰⁾.

Τα μασάζ για ουλές είναι επίσης χρήσιμα για την ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων, όπως τι αίσθημα κνησμού, ο πόνος, η δυσκαμψία και η ορατή εμφάνιση της ουλής. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές μασάζ:

• Τα μασάζ που χρησιμοποιούν πίεση ή κίνηση (τριβή και ταλάντωση) βοηθούν στη βελτίωση της ευκαμψίας της ουλής. 
• Τα απαλά μασάζ (όπως το effleurage και το ζύμωμα) μειώνουν τον πόνο και την ορατότητα της ουλής⁽¹¹⁾.

Κίνδυνοι επανεμφάνισης μετά τη θεραπεία

Ο κίνδυνος επανεμφάνισης των υπερτροφικών ουλών μετά τη θεραπεία είναι μια κοινή ανησυχία - δικαιολογημένα! Αυτό ισχύει πράγματι συχνά, ιδιαίτερα για τις υπερτροφικές ουλές από καισαρική τομή⁽¹²⁾. Υποτροπές μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και αρκετούς μήνες μετά τη θεραπεία.

Γι' αυτό, μην ξεχνάτε να παρακολουθείτε την εξέλιξη της ουλής με τακτικές ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις για αρκετούς μήνες.

θερμοθεραπείες και αποκατάσταση του δέρματος

Οι θερμοθεραπείες μπορούν επίσης να αποδειχθούν πολύτιμες στην αντιμετώπιση των υπερτροφικών ουλών, ειδικά αν χρησιμοποιηθούν από την αρχή της θεραπείας.

Τα ιαματικά νερά έχουν καταπραϋντικές ιδιότητες που συμβάλλουν στη μείωση του αισθήματος κνησμού και βελτιώνουν την εμφάνιση και την ελαστικότητα των ουλών. Το ντους με εκτόξευση νερού υψηλής πίεσης, χρησιμοποιείται συχνά σε θεραπείες για την εξομάλυνση και την αναδιαμόρφωση υπερτροφικών ουλών, ιδίως σε περιπτώσεις εγκαυμάτων.