Πλήρης οδηγός για την αποτελεσματική απολύμανση μιας πληγής

Όταν αντιμετωπίζετε ένα κόψιμο, μια γρατζουνιά ή ένα έγκαυμα... τι πρέπει να κάνετε; Ξέρετε πώς να απολυμάνετε μια πληγή; Αν και ορισμένοι τραυματισμοί μπορούν να αντιμετωπιστούν στο σπίτι με τη σωστή φροντίδα, καλό είναι να συμβουλεύεστε πάντα έναν επαγγελματία υγείας εάν έχετε αμφιβολίες ή εάν το τραύμα παρουσιάζει ανησυχητικά σημάδια (ερυθρότητα, πρήξιμο, επίμονος πόνος κ.λπ.).  Στον παρόντα οδηγό εξηγούνται με απλά λόγια τα σωστά βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε για να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά ένα τραύμα, είτε πρόκειται για εσάς είτε για κάποιο κοντινό σας πρόσωπο, ενώ παράλληλα τονίζεται η σημασία της αναζήτησης ιατρικής βοήθειας, εφόσον είναι απαραίτητο. 

Πότε να απευθυνθείτε σε ιατρό

Εάν παρατηρήσετε επίμονη ερυθρότητα, αίσθημα θερμότητας γύρω από την πληγή, αυξανόμενο πόνο, πύον, πυρετό ή κόπωση, συμβουλευτείτε αμέσως έναν επαγγελματία υγείας. Εν τω μεταξύ, συνεχίστε να απολυμαίνετε τακτικά την πληγή με σαπούνι και νερό. 

Ορισμένες πληγές απαιτούν ιατρική αξιολόγηση, ακόμη και αν δεν υπάρχουν ενδείξεις μόλυνσης. Συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία εάν: 

• η πληγή είναι βαθιά ή αιμορραγεί έντονα. 
• Το τραύμα βρίσκεται κοντά σε κάποιο άνοιγμα (στόμα, μάτια) ή σε μια ευαίσθητη περιοχή, όπως το πρόσωπο. 
• Ο τραυματίας δεν γνωρίζει αν έχει κάνει αντιτετανικό εμβόλιο ή αν είναι σε κακή κατάσταση υγείας. 

• Για μικρές επιφανειακές πληγές, όπως κοψίματα ή εκδορές: επιλέξτε επιδέσμους, παραδοσιακές γάζες ή ημι-διαπερατά επιθέματα.
• Σε ένα επιφανειακό έγκαυμα, μια ξηρή πληγή με ελάχιστες εκκρίσεις ή και καθόλου: χρησιμοποιήστε υδροκολλοειδή επιθέματα ή από υδρογέλη για να διατηρείται το περιβάλλον υγρό.
• Για τη θεραπεία πληγών με σημαντική αποστράγγιση (π.χ. ορισμένες χειρουργικές πληγές): τα επιθέματα αφρού απορροφούν καλά τα υγρά, διατηρώντας παράλληλα το περιβάλλον υγρό.
• Για την αντιμετώπιση μιας βαθιάς, πολύ υγρής πληγής: συνιστώνται αλγινικά επιθέματα για την απορρόφηση της περίσσειας υγρών και τη μείωση του κινδύνου διαβροχής.
• Για τη θεραπεία μολυσμένης πληγής ή πληγής που διατρέχει κίνδυνο μόλυνσης, επιλέξτε αντιμικροβιακό επίθεμα.
• Τα επιθέματα σιλικόνης είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για τη θεραπεία επώδυνων και ευαίσθητων πληγών. Χρησιμοποιούνται συχνά για χρόνιες πληγές, όπως έλκη και μετά από χειρουργικές επεμβάσεις.
• Για την αντιμετώπιση μιας πληγής κοντά στα μάτια, τη μύτη ή το στόμα, χρησιμοποιήστε μια κομπρέσα με φυσιολογικό ορό και στη συνέχεια, εάν είναι απαραίτητο, ένα αντισηπτικό χωρίς οινόπνευμα. Αποφύγετε την άμεση επαφή με τους βλεννογόνους.

Απολύμανση πληγών σε διάφορους πληθυσμούς

Ποιες προφυλάξεις πρέπει να λαμβάνονται κατά την απολύμανση μιας πληγής; Από το ευαίσθητο δέρμα των παιδιών μέχρι τους συχνούς τραυματισμούς που υφίστανται οι αθλητές, κάθε προφίλ ασθενούς απαιτεί τη δική του προσέγγιση! Είμαστε εδώ για να σας εξηγήσουμε ό,τι χρειάζεται να γνωρίζετε.

Παιδιά

Για να απολυμάνετε την πληγή ενός παιδιού, αποφύγετε προϊόντα που τσούζουν, όπως το οινόπνευμα. Η καλύτερη επιλογή για τον καθαρισμό της πληγής είναι ένας συνδυασμός νερού (ή φυσιολογικού ορού) και ήπιου σαπουνιού που δεν προκαλεί αίσθημα καύσου.

Επίσης, επιλέξτε μη αυτοκόλλητα επιθέματα ώστε να ελαχιστοποιήσετε τον πόνο κατά την αφαίρεσή τους. Προτιμήστε τη χρήση πολύχρωμων ή διακοσμημένων επιθεμάτων για να κάνετε την εμπειρία λιγότερο αγχωτική για τα μικρά παιδιά.

Ηλικιωμένοι

Το δέρμα των ηλικιωμένων είναι συχνά λεπτότερο και πιο ευαίσθητο, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο αντιδράσεων στο δέρμα. Για να καθαρίσετε σωστά μια πληγή, χρησιμοποιήστε νερό και ήπιο σαπούνι και επιλέξτε επιθέματα σιλικόνης που μπορούν να αφαιρεθούν χωρίς να προκαλούν πόνο! 

Αθλητές

Οι αθλητές εμφανίζουν συχνά φουσκάλες και εκδορές. Να χρησιμοποιείτε αντισηπτικά χωρίς οινόπνευμα για την απολύμανση μιας πληγής, ειδικά αν βρίσκεται σε περιοχή που εκτίθεται συχνά στον ιδρώτα.

Επιλέξτε υδροκολλοειδή επιθέματα ώστε να διατηρείται το περιβάλλον υγρό και να προάγεται η ταχεία επούλωση. Για δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους ή σε νερό, επιλέξτε αδιάβροχα επιθέματα. 

Φυσικά αντισηπτικά

Θέλετε να θεραπεύσετε τις πληγές σας χρησιμοποιώντας φυσικές θεραπείες; Τα φυσικά αντισηπτικά μπορούν πράγματι να αποτελέσουν μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική λύση ανάλογα με την περίσταση:

1. Το μέλι, ειδικά το μέλι μάνουκα, μπορεί να εφαρμοστεί απευθείας σε μια πληγή για να μειώσει τον κίνδυνο μόλυνσης και να επιταχύνει την επούλωση.
2. Το ζελ από Αλόη Βέραέχει επίσης αντιβακτηριακές ιδιότητες: απλώστε ένα λεπτό στρώμα τζελ στην πληγή.
3. Το έγχυμα θυμαριού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον καθαρισμό μικρών εκδορών χάρη στις ήπιες αντισηπτικές του ιδιότητες.
4. Εάν δεν υπάρχουν άλλα αντισηπτικά, μπορείτε επίσης να εφαρμόσετε μία ή δύο σταγόνες από αιθέριο έλαιο τεϊόδεντρου απευθείας πάνω στην πληγή. 

Να συμβουλεύεστε πάντα τον ιατρό σας για ασφαλή χρήση.

Εκδορές από γάτες

Να είστε προσεκτικοί με τις εκδορές που προκαλούν οι γάτες, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε λοιμώξεις, όπως η νόσος από νυγμούς γάτας⁽⁷⁾. 
Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να πλύνετε και να απολυμάνετε την πληγή, να βεβαιωθείτε ότι έχετε κάνει αντιτετανικό εμβόλιο και να συμβουλευτείτε γιατρό αν η πληγή κοκκινίσει ή πρηστεί. 

Τσιμπήματα εντόμων

Όλα εξαρτώνται από το είδος του εντόμου, καθώς τα τσιμπήματά τους μπορούν να προκαλέσουν μια μεγάλη ποικιλία αντιδράσεων. Ωστόσο, σε όλες τις περιπτώσεις συνιστάται ο καθαρισμός της πληγής με σαπούνι και νερό.

• Για να αντιμετωπίσετε ένα τσίμπημα κουνουπιού, εφαρμόστε μια καταπραϋντική επανορθωτική κρέμα ή ένα εξαιρετικά ανακουφιστικό αναζωογονητικό σπρέι. 
• Για να αντιμετωπίσετε ένα τσίμπημα από μέλισσα ή σφήκα, αφαιρέστε πρώτα το κεντρί, αν βρίσκεται ακόμη στο δέρμα σας. Συμβουλευτείτε έναν ιατρό εάν νομίζετε ότι εκδηλώνετε αλλεργική αντίδραση.
• Για να θεραπεύσετε μια πληγή που προκλήθηκε από τσιμπούρι, αφαιρέστε το τσιμπούρι με τσιμπιδάκι, καθαρίστε την πληγή και παρακολουθήστε την για αρκετές εβδομάδες. 

Τσίμπημα από πλάσματα της θάλασσας

Για να απολυμάνετε μια πληγή που προκλήθηκε από τσίμπημα θαλάσσιου ζώου, ξεπλύνετε με θαλασσινό νερό και βυθίστε σε ζεστό νερό για να ανακουφίσετε τον πόνο (τα δηλητήρια συχνά καταστρέφονται από τη θερμότητα). Εάν υπάρχουν αγκάθια, για παράδειγμα μετά από τσίμπημα αχινού, αφαιρέστε τα προσεκτικά. Σε περίπτωση αμφιβολίας, συμβουλευτείτε έναν ιατρό. 

Δαγκώματα από ζώα

Τα δαγκώματα από ζώα - από σκύλους, γάτες ή τρωκτικά - ενέχουν υψηλό κίνδυνο μόλυνσης λόγω των βακτηρίων που υπάρχουν στο σάλιο τους. Καθαρίστε λοιπόν την πληγή με σαπούνι και νερό, απολυμάνετε την με αντισηπτικό και ελέγξτε ότι έχετε κάνει την αναμνηστική δόση του αντιτετανικού εμβολιασμού. Εάν έχετε οποιαδήποτε αμφιβολία, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας, ειδικά για βαθιά δαγκώματα. 

Συμβουλές για την απολύμανση μιας πληγής από τρύπημα ή ενός τραύματος στο χέρι

Η πληγή από τρύπημα είναι ένα μικρό, βαθύ τραύμα που αφήνει ένα αγκάθι, μια βελόνα ή ένα καρφί. Αν και δυσδιάκριτη επιφανειακά, αυτή η μορφή τραυματισμού μπορεί να αποτελέσει πραγματικό κίνδυνο μόλυνσης λόγω του βάθους της.

Δείτε πώς να αντιμετωπίσετε σωστά μια πληγή από τρύπημα: 

1. Πλύνετε καλά τα χέρια σας.
2. Καθαρίστε με σαπούνι και νερό. 
3. Απολυμάνετε την πληγή με ένα αντισηπτικό χωρίς οινόπνευμα (όπως χλωρεξιδίνη).
4. Καλύψτε με έναν καθαρό επίθεμα το οποίο θα αλλάζετε καθημερινά. 
5. Παρακολουθήστε τη προσεκτικά και αν παρατηρήσετε οποιαδήποτε ύποπτα σημάδια (ερυθρότητα, πρήξιμο, κ.λπ.), είναι καλύτερο να συμβουλευτείτε έναν ιατρό.