Πλήρης οδηγός για την επούλωση πληγών

Ενημερώθηκε στις , επικυρώθηκε από η ιατρική διεύθυνση.

Ουλές και ραγάδες

Είναι φυσιολογικό μια πληγή, μια γρατσουνιά ή μια χειρουργική ουλή να χρειάζεται πολύ χρόνο για να επουλωθεί; Πώς μπορώ να καταλάβω αν η επούλωση της πληγής γίνεται σωστά και εξελίσσεται όπως πρέπει; Πόσος χρόνος χρειάζεται για να επουλωθεί ένα τατουάζ;

Με αυτόν τον οδηγό, ανακαλύψτε τι να περιμένετε σε κάθε στάδιο της επούλωσης των πληγών, καθώς και τις καλύτερες συμβουλές για τη σωστή αποκατάσταση του δέρματος. 

Επούλωση πληγών: περί τίνος πρόκειται;

Ένα γδαρμένο γόνατο μετά από πτώση από ποδήλατο, ένα κόψιμο κατά την προετοιμασία ενός γεύματος, ένα τραύμα από ακμή ή ένα έγκαυμα από καυτό φαγητό... Μετά από κάθε τραυματισμό, η φυσική διαδικασία επούλωσης των πληγών ενεργοποιείται για την αναδόμηση του φυσικού φραγμού του δέρματος και την προστασία μας από λοιμώξεις. 

Πρόκειται για έναν καλά οργανωμένο μηχανισμό που περιλαμβάνει διάφορα στάδια(1): 

  1. Το σώμα σταματά την αιμορραγία και καθαρίζει την πληγή. 
  2. Στη συνέχεια, παράγει νέα κύτταρα για να γεμίσει την περιοχή.
  3. Τέλος, ενισχύει τον επισκευασμένο ιστό, γνωστό και ως ουλώδης ιστός.

Και σε περίπτωση κακής επούλωσης, το δέρμα παραμένει ευάλωτο... 

Οι φάσεις της επούλωσης

Η επούλωση των πληγών πραγματοποιείται σε τρεις βασικές φάσεις(1): 

  1. Η φλεγμονώδης φάση (μεταξύ 2 και 4 ημερών): το σώμα αντιδρά στον τραυματισμό σταματώντας την αιμορραγία και προκαλώντας φλεγμονή για να καθαρίσει την πληγή. Μπορεί να παρατηρηθεί ερυθρότητα, θερμότητα, πρήξιμο και μερικές φορές πόνος.
     
  2. Η φάση ανάπλασης (μεταξύ 10 και 15 ημερών): το σώμα αρχίζει να «γεμίζει» την πληγή παράγοντας νέο ιστό και μικρά αιμοφόρα αγγεία. Η επούλωση μιας ανοιχτής πληγής μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες.
     
  3. Η φάση αναδιαμόρφωσης (μεταξύ 6 και 18 μηνών): ο οργανισμός ενισχύει τον επισκευασμένο ιστό και τον αναδιαμορφώνει για να τον κάνει πιο ανθεκτικό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία διαφορετικών τύπων ουλών ανάλογα με τον τραυματισμό.
τραυματισμός στο γόνατο

Τύποι πληγών και κατάλληλη φροντίδα

Οι πληγές μπορούν να ταξινομηθούν ως οξείες ή χρόνιες. 

Οξείες πληγές

Μια οξεία πληγή είναι αυτή που εμφανίζεται ξαφνικά, από κόψιμο, έγκαυμα, γδάρσιμο ή χειρουργική επέμβαση. Μπορεί να είναι επιφανειακή (να επηρεάζει μόνο την επιφάνεια του δέρματος) ή βαθιά (να επηρεάζει διάφορα στρώματα του δέρματος).

Τι να κάνετε σε περίπτωση οξείας πληγής

  1. Καθαρίστε την πληγή με ζεστό νερό (ή αλατούχο διάλυμα) και ήπιο σαπούνι και στη συνέχεια στεγνώστε τη καλά. 
  2. Απολυμάνετε την πληγή με ένα αντισηπτικό χωρίς οινόπνευμα για να αποφύγετε τυχόν αίσθηση καψίματος. 
  3. Εφαρμόστε ένα επίθεμα.
  4. Εφαρμόστε μια καταπραϋντική, επανορθωτική κρέμα κατά των σημαδιών για να επιταχύνετε τη διαδικασία επούλωσης της πληγής. 
  5. Προσέξτε για σημάδια λοίμωξης (ερυθρότητα, θερμότητα, πόνος).

Συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία εάν έχετε αμφιβολίες ή εάν η οξεία πληγή είναι βαθιά ή εκτεταμένη. 

Χρόνιες πληγές

Μια χρόνια πληγή είναι ένας τραυματισμός που χρειάζεται περισσότερο χρόνο από ό,τι συνήθως για να επουλωθεί.(1). Η επούλωση μιας χρόνιας πληγής μπορεί να διαταραχθεί από προβλήματα υγείας όπως ο διαβήτης ή η κακή κυκλοφορία του αίματος. Αυτά τα προβλήματα στην πραγματικότητα παρατείνουν το χρόνο επούλωσης των βαθιών πληγών, όπως τα έλκη στα πόδια, τα έλκη κατάκλισης και τα διαβητικά έλκη στα πόδια. 

Για να ευνοήσετε την επούλωση βαθιών πληγών, θα πρέπει(2): 

  • Καθαρίζετε τακτικά την πληγή. 
  • Χρησιμοποιείτε ειδικά επιθέματα για να διατηρείτε την υγρασία. 
  • Αντιμετωπίστε τις λοιμώξεις με αντιμικροβιακά επιθέματα και, αν χρειαστεί, με αντιβιοτικά. 
  • Φροντίστε να παρακολουθείτε την εξέλιξη της πληγής με τη βοήθεια ενός επαγγελματία υγείας.

Επιπλέον, προηγμένες θεραπείες όπως η θεραπεία με λέιζερ υψηλής έντασης (HILT) μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την τόνωση της επούλωσης χρόνιων πληγών(3).

Σημάδια φυσιολογικής και μη φυσιολογικής επούλωσης πληγών

Η επούλωση των πληγών είναι φυσιολογική όταν:

  • Αμέσως μετά τον τραυματισμό, η αιμορραγία σταματά λόγω πηξίματος. 
  • Για μερικές ημέρες, η περιοχή μπορεί να είναι ερυθρή και πρησμένη, κάτι που είναι φυσιολογικό.
  • Το δέρμα αρχίζει να κλείνει.
  • Μετά από μερικές εβδομάδες, το δέρμα γίνεται όλο και πιο ανθεκτικό και η ουλή εξομαλύνεται.

Ωστόσο, σε περίπτωση μη φυσιολογικής επούλωσης μιας πληγής: 

  • Η πληγή παραμένει ερυθρή και πρησμένη για πάνω από μια εβδομάδα. Πράγματα που πρέπει να προσέξετε κατά τη διάρκεια της επούλωσης ενός σπυριού, για παράδειγμα. 
  • Το δέρμα γίνεται παχύ, σκληρό, ακόμη και «σαν χαρτόνι» γύρω από την πληγή. Εάν η ουλή γίνει πολύ παχιά, ανυψωμένη,ή φαίνεται να συνεχίζει να μεγαλώνει, τότε χαρακτηρίζεται ως υπερτροφική ουλή ή χηλοειδές. Ορισμένα από αυτά είναι οδυνηρά και δυσάρεστα.

Πότε να απευθυνθείτε σε ιατρό

Μπορείτε να καταλάβετε αν μια πληγή επουλώνεται κανονικά όταν:

  • Μια πληγή που επουλώνεται καλά αλλάζει σταδιακά, χωρίς να παραμένει πρησμένη ή οδυνηρή για μεγάλο χρονικό διάστημα. 
  • Αντίθετα, αν παρατηρήσετε ότι η πληγή παραμένει ερυθρή, οδυνηρή ή ότι υπάρχουν σημάδια λοίμωξης (πύον, θερμότητα, οσμή), θα πρέπει να συμβουλευτείτε έναν ιατρό. 
συμβουλευτείτε έναν ιατρό σχετικά με μια ουλή

Παράγοντες που επηρεάζουν την επούλωση των πληγών

Διάφοροι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την επούλωση και να διαταράξουν, για παράδειγμα, τον χρόνο επούλωσης μιας επιφανειακής πληγής ή μιας πληγής στο πρόσωπο... 

▪ Θρέψη

Ενσωματώστε στα γεύματά σας τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες (π.χ. αυγά, ψάρι, άπαχο κρέας). Προσθέστε στη διατροφή σας φρούτα (π.χ. φράουλες, πορτοκάλια, ακτινίδια) πλούσια σε βιταμίνη C και πράσινα λαχανικά για τον ψευδάργυρο, ο οποίος είναι απαραίτητος για την επανόρθωση του δέρματος. Για τη μείωση της φλεγμονής(4), καλό είναι να τρώτε μικρά λιπαρά ψάρια, φυτικά έλαια, λίγους ξηρούς καρπούς ή λιναρόσπορους, καθώς είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. 

▪ Υγιεινή

Η καλή υγιεινή βοηθά στη μείωση των ουλών:

  • Καθαρίστε την πληγή με αλατούχο διάλυμα ή ένα ήπιο αντισηπτικό.
  • Εφαρμόστε ένα επίθεμα ώστε να διατηρείτε την πληγή ελαφρώς υγρή και αλλάζετέ το τακτικά.

▪ Καπνός

Μειώστε σταδιακά την κατανάλωση καπνού, έστω για λίγες ημέρες, ώστε να βελτιώσετε την οξυγόνωση του δέρματος(5). Κατά τη θεραπεία βαθιών πληγών, εξετάστε το ενδεχόμενο χρήσης υποκατάστατων καπνού, όπως τσίχλες ή επιθέματα.

▪ Φάρμακα που καθυστερούν την επούλωση

Εάν παίρνετε κορτικοστεροειδή, ανοσοκατασταλτικά ή αντιπηκτικά, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας(5). Ενδεχομένως να τροποποιήσει τη θεραπεία σας ή να προτείνει εναλλακτικές λύσεις, εάν αυτή επιβραδύνει την επούλωση της πληγής. 

Συμβουλές για να ευνοήσετε την επούλωση

Ακολουθούν μερικές χρήσιμες συμβουλές για την ομαλή εποικοδόμηση των πληγών.

▪ Προστασία των πληγών από τον ήλιο

Η εφαρμογή αντηλιακού με δείκτη προστασίας SPF 50+ μειώνει τον κίνδυνο μελάγχρωσης κατά τη διάρκεια της επούλωσης των πληγών. Θυμηθείτε να το εφαρμόζετε κάθε μέρα! Υπάρχουν επίσης προϊόντα που, εκτός από την προώθηση της επούλωσης, προσφέρουν ενσωματωμένη αντηλιακή προστασία. Αυτές οι θεραπείες 2 σε 1 παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς απλοποιούν τη ρουτίνα σας, ενώ παράλληλα εξασφαλίζουν τόσο τη βέλτιστη επανόρθωση του δέρματος όσο και την προστασία του από την υπεριώδη ακτινοβολία, αποτρέποντας έτσι τον κίνδυνο εμφάνισης σκούρων κηλίδων ή επιδείνωσης των ουλών. 

▪ Αποφεύγετε να αγγίζετε τις κρούστες

Μην σκαλίζετε τις κρούστες, καθώς προστατεύουν την πληγή και συμβάλλουν στην πρόληψη της μόλυνσης. Η πρώιμη απομάκρυνσή τους μπορεί να επιβραδύνει τη διαδικασία επούλωσης με αποτέλεσμα την ανεπαρκή επούλωση της πληγής.

▪ Μασάζ στις ουλές

Το μασάζ σε μια ουλή, αφού έχει επουλωθεί πλήρως, όχι μόνο βελτιώνει την εμφάνισή της, αλλά και μειώνει τον πόνο και τη φαγούρα. Δοκιμάστε διαφορετικές τεχνικές για να βρείτε αυτή που σας ταιριάζει καλύτερα. Υπάρχουν επίσης ειδικά προϊόντα που συνδυάζουν ενυδατικές ιδιότητες, οι οποίες προάγουν την επούλωση, με την αντηλιακή προστασία. Αυτές οι θεραπείες είναι ιδιαίτερα ευεργετικές για το μασάζ των ουλών που εκτίθενται στον ήλιο.

κοινές παρανοήσεις σχετικά με την επούλωση πληγών

Κοινές παρανοήσεις σχετικά με την επούλωση των πληγών

Ορισμένες εσφαλμένες αντιλήψεις είναι ιδιαίτερα επίμονες! Έχετε ακούσει ποτέ, για παράδειγμα, ότι:

  • Όταν αφήνουμε μια πληγή εκτεθειμένη στον αέρα, επουλώνεται γρηγορότερα... Στην πραγματικότητα, ισχύει το αντίθετο: οι πληγές επουλώνονται καλύτερα σε υγρό περιβάλλον. 
  • Μόλις η αιμορραγία σταματήσει, η πληγή δεν χρειάζεται πλέον θεραπεία... Όχι, το αντίθετο μάλιστα! Πρέπει να συνεχίσετε να περιποιείστε τακτικά την ουλή για να αποτρέψετε την εμφάνιση λοίμωξης. 
  • Οι ουλές πάντα ξεθωριάζουν στο τέλος... Έτσι, με το πέρασμα του χρόνου ενδεχομένως να ξεθωριάσουν, αλλά για να περιοριστεί η εμφάνισή τους, είναι συχνά απαραίτητος ένας συνδυασμός επανορθωτικών κρεμών και ειδικών θεραπειών. 

Sources :

(1) Kyaw, B., Järbrink, K., Martinengo, L., Car, J., Harding, K., & Schmidtchen, A. (2018). Need for Improved Definition of "Chronic Wounds" in Clinical Studies.. Acta dermato-venereologica, 98 1, 157-158 .
(2) Goldberg, S., & Diegelmann, R. (2020). What Makes Wounds Chronic.. The Surgical clinics of North America, 100 4, 681-693
(3) Lu, Q., Yin, Z., Shen, X., Li, J., Su, P., Feng, M., Xu, X., Li, W., He, C., & Shen, Y. (2021). Clinical effects of high-intensity laser therapy on patients with chronic refractory wounds: a randomised controlled trial. BMJ Open, 11.
(4) Kavalukas, S., & Barbul, A. (2011). Nutrition and Wound Healing: An Update. Plastic and Reconstructive Surgery, 127, 38S-43S.
(5) Guo, S., & DiPietro, L. (2010). Factors Affecting Wound Healing. Journal of Dental Research, 89, 219 - 229.

Τα προϊόντα θεραπείας μας για τη στοχευμένη φροντίδα της επιδερμίδας

Ανακαλύψτε την πλήρη γκάμα των προϊόντων μας

  • Κρέμα επανόρθωσης κατά των σημαδιών

    EPITHELIALE ULTRA REPAIR

    Κρέμα επανόρθωσης κατά των σημαδιών
    Καταπραΰνει - Επανορθώνει - Απομακρύνει τα σημάδια του δέρματος - Αποτρέπει τα σημάδια του δέρματος

  • Επανορθωτική κρέμα κατά των σημαδιών

    EPITHELIALE ULTRA REPAIR SPF50+

    Επανορθωτική κρέμα κατά των σημαδιών
    Προστατεύει - Επανορθώνει - Απομακρύνει τα σημάδια του δέρματος - Αποτρέπει τα σημάδια του δέρματος

  • Έλαιο για μασάζ κατά των δερματικών σημαδιών

    EPITHELIALE A.H MASSAGE

    Έλαιο για μασάζ κατά των δερματικών σημαδιών
    Καταπραΰνει - Σβήνει τις ουλές - Απομακρύνει τα σημάδια του δέρματος - Μειώνει τις ραγάδες - Αποτρέπει τα σημάδια του δέρματος